სამედიცინო საევაკუაციო ჯავშანმანქანა
120 მმ კალიბრიანი თვითმავალი ნაღმმტყორცნი GMM-120
დიდგორი
მულტიფუნქციური ჯავშანტრანსპორტიორი
ლაზიკა
მუხლუხოიანი  მსუბუქი ქვეითთა საბრძოლო მანქანა
RS-122
ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა

სეტყვასაწინააღმდეგო სისტემა

მსხვილკალიბრიანი ანტიმატერიული შაშხანები

სნაიპერული შაშხანა "სატევარი"

RPG-7G  ხელის ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი

mono kargi bichia
ჩვენი საქმიანობის სფეროები
სამხედრო დანიშნულების პროდუქციის შექმნა, წარმოება, რემონტი
სამოქალაქო დანიშნულების პროდუქციის შექმნა-წარმოება
ჰუმანიტარული განაღმვა
ვადაგასული შეიარაღების უტილიზაცია

სამედიცინო-საევაკუაციო ჯავშანმანქანა განკუთვნილია დაჭრილი ჯარისკაცების უშუალოდ საბრძოლო მოქმედებების ზონიდან უსაფრთო ტერიტორიაზე გადასაყვანად და ტრანსპორტირების დროს პირველადი სამედიცინო დახმარების უზრუნველსაყოფად. უნივერსალურ 4×4 შასიზე აგებული ჯავშანმანქანა მთლიანად დაპროექტებულია, აწყობილია
და შემოწმებულია სახელმწოფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრ „დელტას“ მიერ.

მანქანას გააჩნია 356 ცხ/ძალის სიმძლავრის V8 ტიპის ორმაგი ტურბო დიზელის ძრავი. ეს საშუალებას იძლევა მანქანამ ასფალტირებულ გზაზე 120 კმ/საათი სიჩქარე განავითაროს.
ჯავშანმანქანას გააჩნია მაღალი დონის EN1063 B7+ სტანდარტის შესაბამისი ჯავშანდაცვა, რაც ორ ფენიანი ჯავშნით მიიღწევა.
ჯავშანფილები უზრუნველყოფს ახლო მანძილიდან ნასროლი 7,62 მმ კალიბრის ჯავშანგამტანი ტყვიების და საარტილერიო ჭურვების ნამსხვრევების შეკავებას.
მანქანის უკანა ნაკვეთურში განთავსებულია ოთხი ერთეული საკაცე და სპეციალური სამედიცინო აღჭურვილობა.

მაღალი გამავლობა: მძლავრი V8 ორმაგი ტურბო ძრავის სიმძლავრე-წონის მაღალი კოეფიციენტი
სამედიცინო-საევაკუაციო ჯავშანმანქანას საშუალებას აძლევს განავითაროს 120 კმ/საათში სიჩქარე ნებისმიერი რელიეფისა და კლიმატის პირობებში.
მაღალი დონის დაცვა: კორპუსის სტრუქტურაში გამოყენებული ჯავშანფილები ისეთი კუთხით არის განლაგებული, რომ მაქსიმალურად უზრუნველყოფილი იყოს ეფექტური დაცვა კინეტიკური და ნაღმის დარტყმის ძალის საფრთხისგან. მანქანის ძირი დამზადებულია ჯავშანფოლადის ფენისგან – ხოლო დაცვის დონე გაძლიერებულია დამატებითი ჯავშანპანელებით, რომლებიც დაზიანების შემდეგ მარტივად შეიძლება შეიცვალოს.

x
+

მუხლუხოიანი  მსუბუქი ქვეითთა საბრძოლო მანქანა, განკუთვნილია  მექანიზირებული ათეულის უშუალოდ ფრონტის წინა ხაზამდე უსაფრთხოდ გადასაყვანად და მათი საცეცხლე მხარდაჭერისთვის.
ჯავშანი კომბინირებული ტიპისაა და წინა პროექციიდან უზრუნველყოფს 14,5 მმ კალიბრის ჯავშანგამტანი ტყვიებისგან დაცვას.  ფსკერის ნაღმსაწინააღმდეგო დაცვა STANAG-ის IV დონისაა და  10 კილოგრამი ტროტილის ექვივალდენტ აფეთქებაზეა გათვლილი.  მოდულური კონსტრუქცია საშუალებას იძლევა ბორტებზე დამონტაჟდეს დამატებითი საჯავშნე ელემენტებიც.

მანქანას გააჩნია სტანდარტული ქსმ-ის კონსტრუქცია, მის წინა მარჯვენა ნაწილში განთავსებულია ძრავის ნაკვეთური, მის მარცხნივ მძღოლ-მექანიკოსი. უკანა ნაწილი მთლიანად სადესანტო ნაკვეთურს უკავია. პირადი შემადგენლობის მანქანიდან სწრაფი დესანტირებისთვის კი დაყენებულია  გასაშლელი რამპა, რომელშიც დამატებით ამოჭრილია პატარა კარი.
სავალი ნაწილი მუხლუხიანია, გააჩნია ტორსიონალური დაკიდების სისტემა და ხუთი წყვილი საყრდენი ბორბალი. მუხლუხოებზე გზის საფარის დასაცავად დაყენებულია რეზინის დამცავი ბუნიკები.

კორპუსის წინა და უკანა ნაწილში დამონტაჟებულია დღეღამური ხედვის კამერები საიდანაც მიღებული გამოსახულება მძღოლ-მექანიკოსის სამუშაო ადგილზე დამონტაჟებულ მონიტორებზე გამოდის.
მანქანაზე შეიარაღების სახით დამონტაჟებულია დისტანციური მართვის საბრძოლო მოდული 23 მმ კალიბრის 2A14 ტიპის ავტომატური ქვემეხით და მასთან შეწყვილებული 7,62 მმ კალიბრის ПКТ-ს ტიპის სატანკო ტყვიამფრქვევით.  სამიზნის აღმოსაჩენად და იდენტიფიცირებისთვის მოდულზე დამონტაჟებულია დღეღამური ხედვის ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობები, ცეცხლის მართვის სისტემა კი განთავსებულია სადესანტო ნაკვეთურში, მძღოლ-მექანიკოსის უკან. წინა ნაწილში დამატებით დაყენებულია 8 ერთეული საკვამლე მორტირა.

x
+

თანამედროვე ომები ზუსტი ნავიგაციისა და კოორდინატების განსაზღვრის გარეშე წარმოუდგენელია. საბრძოლო მოქმედებისას, როგორც საკუთარი ასევე მოწინააღმდეგის ზუსტი ადგილმდებარეობის განსაზღვარა ძალზე მნივნელოვანია. ზურგში თუ მოწინავე პოზიციაზე მყოფი ჯარისკაცებისგან მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე მოქმედებს არტილერია და ავიაცია. ხდება ტაქტიკური თუ ფრთოსანი რაკეტების გასროლა.

დღეს, როდესაც მაღალი სიზუსტის იარაღის გამოყენების მოცულობა იზრდება, ამ ინფორმაციის სისწორეს გადამწვეტი მნიშვნელობა აქვს.
ნავიგაციის და მიზნის მითეთების საშუალებებმა განვითარების დიდი გზა გაიარეს. დრო როდესაც ჯარისკაცები მხოლოდ კომპასის და რუკის იმედზე იყვნენ, გავიდა. უმჯობესდებოდა მართვადი იარაღის დამიზნების საშუალებებიც. გარკვეული ინტერვალით ერთმანეთს _ რადიო, სადენური, ლაზერული, ტელევიზიური, სითბური მეთოდები ენაცვლებოდნენ.
თანამედროვე ტექნოლოგიების წყალობით დღეს საკუთარი და მოწინააღმდეგის კოორდინატების განსაზღვა და მაღალი სიზუსტის იარაღის დამიზნებაც, ერთიანი _ თანაგზავრული ნავიგაციის გამოყენებით შეიძლება.
გლობალური პოზიციონირების სისტემის აღმნიშვნელი აბრევიატურა GPS ყველასთვის ცნობილია. უკანასკნელი 5-10 წლის განმავლობაში ის სამოქალაქო მოსახლეობის ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი გახდა.

GPSsheiaragebafotoebi (8)

GPS თანამგზავრების ორბიტები ისეა შერჩეული, რომ პლანეტის ნებისმიერი წერტილიდან, მიმღები მოწყობილობა მინიმუმ 4 თანამგზავრს ხედავს.

GPS-ის სამხედრო ნარსახეობას (M კოდი) ეფუძნება ფრთოსანი რაკეტების, მაღალი სიზუსტის ბომბებისა და საარტილერიო ჭურვების გამოყენება. კავშირის ამ სახეობას ეყრდნობა საბრძოლო სამძებრო-სამაშველო ჯგუფების რადიოსადგურები და ჯარისკაცის ინდივიდუალური საშუალებების დიდი ნომენკლატურა.
თანამგზავრული ნავიგაციის ისტორია სათავეს 1957 წლის 4 ოქტომბერს იღებს. სსრკ-ს მიერ ორბიტაზე გაშვებული პირველი ხელოვნური თანამგზავრი, ამ უმნიშვნელოვანესი ტექნოლოგიის ისტორიაში გადადგმული პირველი ნაბიჯი იყო.
საბჭოურ თანამგზავრზე დაკვირვებისას ამერიკელმა მეცნიერებმა რიჩარდ ქეშნერის ხელმძღვანელობით აღმოაჩინეს, რომ გადაცემული სიგნალების სიხშირე თანამგზავრის მოახლოებასთან ერთად იზრდებოდა და დაცილებას მცირდებოდა. მეცნიერებს შესანიშნავი აზრი დაებადათ. დედამიწიდან თანამგზავრის გაცილება გამოსხივებული რადიოსიგნალების სიხშირის გაზომვით და პირიქით _ დედამიწაზე მიმღები მოწყობილობების ადგილმდებარეობის დადგენა, თანამგზავრამდე მანძილის გაზომვით შეიძლებოდა.
ამ პრინციპზეა დაფუძნებული GPS-ის მუშაობა. ტელეფონში ან ნავიგატორში არსებული მიმღები მოწყობილობა, საკუთარ მდებარეობას, სიჩქარეს და სიმაღლეს ზღვის დრონიდან, იმ დროის მიხედვით განსაზღვრავს, რომელიც ოთხი ან მეტი თანამგზავრიდან სიგნლის მიღებისთვისაა საჭირო.
1964 წელს, აშშ-ს ფლოტის დაკვეთით შექმნილი მსოფლიოში პირველი თანამგზავრული სანავიგაციო სისტემა TRANSIT (მეორე სახელწოდება NAVSAT ამოქმედდა. მისი პირველი თანამგზავრი ორბიტაზე 1960 წელს გაუშვეს. სისტემა `ჯორჯ ვაშინგტონის~ ატომური წყალქვეშა ნავების ნავიგაციისთვის და მათი ბირთვულქობინიანი რაკეტების გამიზნვისთვის იყო განკუთვნილი. შემდგომ მისი გამოყენება ფლოტის ხომალდებმაც დაიწყეს.
სისტემის მოქმედების არეალი მთელს პლანეტას ფარავდა და მცურავი საშუალებების კოორინატებს 1,5 სთ-ში ერთხელ, 200 მ-ის სიზუსტით განსაზღვრავდა. ეფექტური მუშაობისთვის ორბიტაზე ერთდროულად TRANSIT-ის 6-დან 10 თანამგზავრამდე იმყოფებოდა.
1967 წლიდან სისტემის გამოყენება კომერციულ მიზნებში დაიწყეს. მცირე სიჩქარით მოძრავი და სტაციონარული ობიექტების კოორდინატებს ის საკმაოდ ზუსტად საზღვავდა. NAVSAT-მა, რომლის ფარგლებშიც ორბიტაზე 37 სანავიგაციო თანამგზავრი გაუშვეს, 1996 წლამდე იარსება.
თანამგზავრული ნავიგაციის სისტემის ამოქმედება, ტექნიკის განვითარებაში წინ გადადგმული დიდი ნაბიჯი იყო. ინოვაციურობის მიუხედავად, სამხედროები საჭიროებდნენ ახალ სისტემას, რომლის გამოყენებაც 24 სთ-ის განმავლობაში, პლანეტის ნებისმიერ წერტილში მაქსიმალური სიზუსტით იქნებოდა შესაძლებელი.
პენტაგონის მიერ, ახალი პროექტის აქტიური დაფინანსების მიუხედავად, რეალური შედეგი მხოლოდ 11 წლის შემდეგ იყო მიღწეული. 1974 წლის 14 ივლისს ორბიტაზე ახალი სისტემა NAVSTAR -ის პირველი თანამგზავრი გაუშვეს. ამერიკელები ჩქარობდნენ. 1975 წელს სსრკ-მ შეიარაღებაში გლობალური თანამგზავრულის დაზვერვისა და გამიზვნის საზღვაო სისტემა Ktutylf  მიიღო. ის 949-ე პროექტის ატომური წყალქვეშა ნავების ფრთოსან რაკეტების გამიზვნას უზრუნველყოფდა.
დახვეწის პროცესში ამერიკელებმა სისტემას სახელი შეუცვალეს და GPS უწოდეს. 1995 წლისთვის, 27 თანამგზავრით დაკომპლექტებული სისტემის პირველი მოდელი (GPS Block I Satellites)  აშშ-მ შეიარაღებაში მიიღო. ამათგან 3 სათადარიგო ფუნქციას ასრულებდა.
ყოველი თანამგზავრი დღე-ღამეში დედამიწას 2 წრეს უვლიდა. ორბიტები ისე იყო შერჩეული, რომ პლანეტის ნებისმიერი წერტილიდან, მიმღები მოწყობილობა 4 თანამგზავრს ხედავდა. მაღალი სიზუსტისთვის, თანამგზავრებს ატომური საათი ჰქონდათ.

GPSsheiaragebafotoebi (7)

1983 წელს საბჭოთა გამანადგურებლის მიერ კორეული სამგზავრო `ბოინგის~ ჩამოგდების შემდეგ, პრეზიდენტმა რეიგანმა სამოქალაქო მიზნებში GPS-ის მთელს მსოფლიოში გამოყენების ნებართვა გასცა.

1990-91 წლების სპარსეთის ყურის ომი და ოპერაცია `უდაბნოს ქარიშხალი~ ისტორიაში ზუსტი დამიზნების (მართვადი) შეიარაღების მასიური გამოყენებით შევიდა. პირველად მოხდა დიდი რაოდენობით Tomahawk-ის ტიპის ფრთოსანი რაკეტების (ოფიციალური მონაცემებით 297 ერთეული) და ლაზერით მართვადი ბომბების (16% ჩამოგდებული 250 ათასიდან) გამოყენება.
ვიეტნამის ომში წარმატებულად გამოყენებულმა ლაზერულმა ბომბებმა, ერაყში დაბალი შედეგი აჩვენეს. ქვიაშიან და მტვრიანმა გარემომ, ლაზერულ დამიზნებაში ბევრი უარყოფითი მხარე გამოავლინა.
ლაზერის სხივის და შესაბამისად ბომბის გამოყენების ეფექტურობა გარემო პირობებზეა დამოკიდებული. ქვიშიანი ქარიშხლებით, კვამლით, ბოლით, ნალექებით გამოწვეული ატმოსფეროს გაუმჭირვალობა ლაზერის სხივის სიმძლავრეს და შესაბამისად ბომბის დამიზნების სიზუსტეს ამცირებს.
`უდაბნოს ქარისხლის~ შემდეგ თავდაცვის უწყებამ სპეციალისტებს მართვადი ბომბების დამიზნების სისტემის გაუმჯობესება მოსთხოვა. პროგრმამ სახელწოდება JDAM (Joint Direct Attack Munition) მიიღო.
წაყენებული მოთხოვნების დაკმაყოფილებისთვის, დამიზნების სისტემაში თანამგზავრული GPS-ის გამოყენება გადაწყდა.
1995 წელს Boeing გამოცდებისთვის JDAM კომპლექტის პირველი პარტია წარმოადგინა. თანხების დაზოგვის მიზნით, ახალი მართვადი ბომბები, უმართავი მოდელების ბაზაზე შექმნეს. ძველი ბომბების კორპუსზე აეროდინამიკული ქიმები და ახალი კუდა ნაწილი დაამაგრეს. მასში თანამგზავრული სიგნალის მიმღები მოწყობილობა და შესაბამისი მართვის ორგანოები განთავსდა. ჩამოგდების შემდეგ, ფრენის ტრაექტორიის ცვლილება და მიზანზე ზუსტი დამიზნება მართვადი სტაბილიზატორებით ხდება. სხადასხვა საფრენი აპარატებიდან საცდელი ჩამოგდებების შემდეგ, 1997 წელს აშშ-მ JDAM -ი შეიარაღებაში მიიღო.

GPSsheiaragebafotoebi (6)

ავსტრალიელებმა JDAM-ის საკუთარი მოდიფიკაცია JDAM-ER შექმნეს. მოქმედების მანძილის გაზრდისთვის, ბომბზე ფრთებია გამოყენებული, რომლებიც ჩამოგების შემდეგ იშლებიან.

კალიბრის მიხედვით JDAM -ის ტიპის ბომბები სამ: 225 (GBU-38/B), 450 (GBU-32/B, GBU-35/B) და 900 კგ-იან (GBU-31/B) კატეგორიად იყოფა. ყოველ მათგანს საკუთარი მოდიფიკაცია აქვს, რომელსაც სამხედრო-საჰაერო ძალები, სამხედრო ფლოტი და საზღვაო ქვეითთა კორპუსი იყენებენ.
საბრძოლო პირობებში JDAM-ები პირველად 1999 წელს იუგოსლავიაში გამოიყენეს. სახმელეთო სამიზნეების 78 % ჰაერიდან სწორედ თანამგზავრული დამიზნების ბომბებით განადგურდა. მისურის შტატიდან მოქმედმა B-2A-ებმა იუგოსლავიაში 651 JDAM-ი ჩამოაგდეს. ახალი ბომბების გამოყენების შედეგებით სამხედროები აღტაცებულნი იყვნენ. საიმედოობამ და განადგურების სიზუსტემ 96 %-ს მიაღწია. მანამადე მსგავსი მაჩვენებელი მიუღწევადი იყო.
2001 წელს ავღანეთში შეჭრის შემდეგ, პენტაგონმა შეკვეთილი JDAM-ების რიცხვი მკვეთრად გაზარდა. პირველი ორი თვის განმავლობაში, კოალიციის ავიაციის მიერ გამოყენებული ბომბების 45 % სწორედ ამ ტიპის მართვად ბომბებზე მოვიდა. აქვე გამოიცადა ახალი საბრძოლო ნაწილი შეღწევადი თერმობარული ქობინით. არანაკლებ ინტენსიურად თანამგზავრული დამზინების ბომბებს ამერიკული ავიაცია ერაყში იყენებდა. სამი თვის განმავლობაში ჩამოგდებული JDAM-ების რიცხვმა 6 500-ს გადააჭარბა.

GPSsheiaragebafotoebi (4)

JDAM-ების გამოყენება მოძრავი სამიზნეების წინააღმდეგაც შეიძლება. 2008 წლის 12 აგვისტოს, ამერიკულმა F-16-მა JDAM-ით თალიბების მოძრავი ავტომობილი გაანადგურა. გამოყენებულ ბომბს LJDAM GBU-54/B  თანამგზავრულის სანაცვლოდ, ლაზერული დამიზნების სისტემა ჰქონდა.

ექსპლუატაციის პროცესში, ამერიკელები GPS თანამგზავრებს გამუდმებით ხვეწავდნენ. სამოქალაქო ბაზრის ათვისებასთან ერთად, უმჯობესდებოდა თანამგზავრული ნავიგაციის სამუშაო სისტემები, იზრდებოდა სიზუსტე. 2005 წელს ორბიტაზე BLOCK II ტიპის პირველი თანამგზავრი გაუშვეს. რესურსთან ერთად, გაიზარდა დაცვა ხარვეზების მიმართ.
ამჟამად ამერიკელები მესამე თაობის GPS სისტემაზე მუშაობენ. თანამგზავრული ნავიგაციის სიზუსტის მაქსიმალურად გაზრდისთვის, BLOCK III-ს 32 თანამგზავრით დააკომპლექტებენ. ახალი სამოქალაქო არხის შემოღებასთან ერთად, სამხედროები განსაკუთრებულ ყურადღებას სამხედრო სიხშირეების დაცვაზე ამახვილებენ.
GPS სიხშირეების ჩახშობა თანამედროვე რადიოელქტრონული ბრძოლის და რადიოტექნიკური დაზვერვის კომპლექსებით შეიძლება. მძლავრი გამოსხივება, თანამგზავრიდან მიმღები მოწყობილობისკენ წამოსულ სიგნალის სიმძლავრეს ამცირებს. ეს ფაქტორი ხელს არა მხოლოდ ნავიგაციას, არამედ თანამგზავრული დამიზნების შეიარაღების გამოყენებასაც ზღუდავს. არსებული ცნობით, რუსულ კომპლექსებში Rhfce[f-2 და Rhfce[f-4 მოწინააღმდეგის GPS სიხშირეებთან ბრძოლის საშუალებებია რეალიზირებული.
ხარვეზების გარდა, კიდევ ერთი გამოწვევა რომლის წინაშეც თანამედროვე თანამზაგვრული ნავიგაციის სისტემები დგანან – სპუფინგია (Spoofing _ ჩანაცვლება). GPS-ზე სპუფინგ შეტევის დროს, მოწინააღმდეგე მიმღებ მოწყობილობაზე გაგზავნილი რეალური სიგნალის ჩანაცვლებას, არასწორი ანალოგით ცდილობს.

GPSsheiaragebafotoebi (3)

სიზუსტის გაზრდასთან ერთად, დღეს სპეციალისტების ძალისხმევა GPS-ის ხარვეზებისა და სფუპინგ-შეტევებისგან დაცვისკენაა მიმართული.

ერთ-ერთი ვერსიით 2011 წლის დეკემბერში ირანის თავზე ამერიკული RQ 170 ის ტიპის უპილოტო თვითმფრინავისთვის ხელში ჩაგდება, მის მართვის სისტემაზე განხორციელებული ასეთი შეტევით მოხდა. მეორე ცნობილი შემთხვევა 2013 წლის 29 ივლისს დაფიქსირდა. ამერიკელმა სტუდენტებმა, მიმღებ მოწყობილობაზე გაგზავნილი მცდარი კოორდინატებით, ხმელთაშუა ზღვაში 70 მ-იან იახტას გეზი შეუცვალეს.

iran-unveils-drone-copy-

ამერიკული სადაზვერვო უპილოტო RQ 170 ირანში

 თანამზაგვრულმა დამიზნებამ ფეხი არტილერიაშიც მოიკიდა. 1990-იან წლებში, პენტაგონმა კასეტური 155 მმ-იანი საარტილერიო ჭურვების სიზუსტის გაზრდისთვის, `ნავსტარის~ გამოყენება გადაწყვიტა. მოთხოვნებით, 45 კმ-იანი ფრენის მანძილისას, აქტიურ-რეაქტიული ჭურვის საბრძოლო ნაწილში 72 М42/М46-ის ტიპის დამაზიანებელი ელემენტი უნდა მოთავსებულიყო.
პროექტირების პროცესში მოთხოვნები შეიცვალა და კასეტური ჭურვების ნაცვლად, არჩევანი ბეტონსაწინააღდმეგო მსხვრევად-ფუგასურ ვარიანტზე შეჩერდა.
ახალი ჭურვის, რომელსაც Excalibur ეწოდა, სროლები 2007 წლის დასაწყისში ჩატარდა. იმავე წლის აპრილში ერაყში, ბაღდადის შემოგარენში `ესკალიბური~ რეალური სამიზნის წინააღმდეგ გამოიყენეს. წრიული გადახრა 4 მეტრს არ აღემატებოდა.
ჭურვი ორ მოდიფიკაციაში მზადდება. საბაზო მოდელი Excalibur 1A-1. შეიარაღებაში 2007 წელს მიიღეს. დაჩქარებული ტემპებით დამზადების გამო, მისი მოქმედების მანძილი 23 კმ-მდეა შემცირებული.
სერიული წარმოების პროცესში, პენტაგონმა ჭურვის ღირებულების შემცირებასთან ერთად, მოქმედების მანძილის გაზრდა მოითხოვა. ახალმა მოდიფიკაციამ აღნიშნვა Excalibur 1B-1  მიიღო.

GPSsheiarageb23434afotoebi (1)

Excalibur-ში თანამგზავრული დამიზნების სისტემის გამოყენებამ, არტილერიას უზუსტესი, წერტილოვანი დარტყმების განხორციელების საშუალება მისცა. ასეთი ჭურვების მთავარი ნაკლი დიდი ღირებულებაა. 

მოდიფიკაციების განსხვავება, შემდეგში მდგომარეობს. ვარიანტზე 1A-1 ჭურვის უკანა ნაწილი კორპუსის გრძივი ღერძის გასწვრივს ბრუნავს და გასროლისას დამცავი ხუფითაა დახურული. 1B-1-ს შემთხვევაში, ძირა ნაწილი უძრავია და მასზე განლაგებულ გასაშლელი სტაბილიზატორები დაუცველია. ორივე მოდიფიკაციის შემთხვევაში, სამიზნის კოორდინატები გასროლის წინ სპეციალური მოწყობილობით შეყავთ. გასროლის შემდეგ, ჭურვს კორპუსის წინა ნაწილში პატარა მართვადი სტაბილიზატორები ეშლება. 1B-1 ვარიანტზე სროლის მანძილი 40 კმ-ია.
ამერიკული GPS-ის გარდა, საკუტარ თანამგზავრულ ნავიგაციის სისტემაზე რუსეთი (ГЛОНАСС), ჩინეთი (BieDou),ევროპა (GALILEO), ინდოეთი (IRNSS) მუშაობს.

 

+

საბრძოლო მასალების უტილიზაციის პროექტის ფარგლებში 31 იანვარს სსსტც „დელტა“-ს ეუთო-ს (OSCE) ექსპერტები ეწვივნენ.
„დელტა“-ში ამჟამად მიმდინარეობს პროექტი - „საავიაციო რაკეტებისა და ბომბების გაუვნებელყოფა, გადამუშავება და განადგურება; ფეთქებადი ნივთიერების გამოდნობა საარტილერიო ჭურვებიდან“, რომელსაც აფინანსებს ეუთო. პროექტის სტრატეგიული მიზნებია ვადაგასული და ჩამოწერილი საავიაციო ბომბების, ასევე საარტილერიო გასროლებისა და ჭურვების არასანქცირებული გამოყენების, სხვა ქვეყანაში ან ტერორისტების ხელში მოხვედრის ალბათობის დაყვანა ნულამდე;
ეუთო-ს ექსპერტების ვიზიტის ამოცანაა შექმნას შეფასების ანგარიში, რომელიც გამოსადეგია შეთავაზებული განადგურების და ტრანსპორტირების მეთოდოლოგიებად გამოსაყენებლად და ასევე უზრუნველყოს რეკომენდაციები სამომავლო მოქმედებებისათვის.
ექსპერტები გადახედავენ საარტილერიო ჭურვებისა და გასროლების განადგურების და ტრანსპორტირების ინსტრუქციებს, რომლებიც სსსტც „დელტა“-ს მიერ მომზადდა. საქართველოში ვიზიტით ექსპერტებს მიეცემათ საშუალება გადახედონ დედოფლისწყაროში უტილიზაციის საწარმოს და შეთავაზებული მეთოდოლოგიები განიხილონ დელტას ტექნოლოგებთან ერთად.
პროექტის ძირითადი ამოცანაა საქართველოს სამხედრო ბაზებში რუსეთის შეიარაღებული ძალების მიერ დატოვებული ვადაგასული, ჩამოწერილი და ზენორმატიული საბრძოლო მასალებისაგან გამოწვეული რისკების შემცირება, ბაზების მიმდებარე ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობისა და გარემოს დაცვა მოსალოდნელი ხიფათისაგან.

პროექტი ხორციელდება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს თანხმობითა და მისი უშუალო ზედამხედველობის ქვეშ.

+

2016 წლის 16-18 ნოემბერს ლიტვის დედაქალაქ ვილნიუსში NATO-ს ენერგო უსაფრთხოების ცენტრისა და „დელტას“ ორგანიზებით გაიმართა კონფერენცია და გამოფენა თემაზე ინოვაციური ენერგო გადაწყვეტილებები სამხედრო მოწყობილობებში - IESMA 2016 (Innovative Energy Solutions for Military Application).

NATO-ს წევრი და პარტნიორი ქვეყნების წარმომადგენლები და სფეროს ექსპერტები 3 დღის მანძილზე სხვადასხვა პანელური შეხვედრებისა და დისკუსიების ფორმატში ერთმანეთს უზიარებდნენ თანამედროვე სამხედრო მოწყობილობებსა და ოპერაციებში ენერგოეფექტური ტექნოლოგიების გამოყენების შესაძლებლობებს.

კონფერენციას ესწრებოდნენ NATO-ს გენერალური მდივნის წარმომადგენელი Sorin Ducaru, ლიტვის ენერგეტიკის მინისტრი Rokas Masiulis და საქართველოს ელჩი ლიტვაში ხათუნა სალუქვაძე.

საქართველო 2014 წლიდან არის NATO-ს ენერგეტიკული უსაფრთხოების ცენტრის კონტრიბუტორი პარტნიორი. ენერგო უსაფრთხოების ცენტრის მიერ განხორციელებულ კვლევებსა და პროგრამებში ქართული მხრიდან სახელწმიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“ მონაწილეობს.

+